ဥပဒေ ကို လက်တစ်လုံးခြား အသုံးချပြီး ရုရှား နဲ့ ဆက်လက် ကုန်သွယ်နေတဲ့ တိုင်းပြည်တွေ ကို ပစ်မှတ်ထားအရေးယူမယ့် ပိတ်ဆို့အရေးမှု ပြဌာန်းချက် အသစ်တစ်ရပ် ကို ဥရောပ သမဂ္ဂ (အီးယူ) က ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ က ချမှတ်လိုက်ပါတယ်။
မွေးမြူရေး ကြက်တွေကို သတ်ဖြတ်ပြီး ရလာတဲ့ အသား မဟုတ်ဘဲ ဓာတ်ခွဲခန်းထဲမှာ ဖန်တီးယူထားတဲ့ ဆဲလ်တွေက ပေါက်ဖွားလာတဲ့ ကြက်သားတွေကို ရောင်းချခွင့်ပြုကြောင်း အမေရိကန် စိုက်ပျိုးရေးဌာနက ဗုဒ္ဓဟူးနေ့မှာ အတည်ပြုလိုက်ပါတယ်။
နိုင်ငံတကာ ဘဏ္ဍာရေးစနစ်ကို အသုံးချပြီး ပိုအကြမ်းဖက်၊ အကျပ်အတည်းတာရှည်အောင်လုပ်နေတဲ့ စစ်ကောင်စီရဲ့ လုပ်နိုင်စွမ်းရည်ကိုကန့်သတ်ရာမှာ မဟာမိတ်တွေနဲ့ ဆက်လက် ဆောင်ရွက်မယ်လို့ အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးကမနေ့ဗုဒ္ဓဟူးနေ့မှာ ပြောကြားလိုက်ပါတယ်။
နိုင်ငံတကာ ဘဏ္ဍာရေး ထိပ်သီး အစည်းအဝေးပွဲ တခုကို ပြင်သစ်နိုင်ငံမြို့တော် ပါရီမှာ ဇွန်လ ၂၂ နဲ့ ၂၃ ရက်တွေမှာ နှစ်ရက်တာကျင်းပမှာ ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်တွေ၊ စီးပွားရေးကဏ္ဍက ဦးဆောင်သူတွေ၊ နိုင်ငံပေါင်းစုံ အဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့ အရပ်ဘက်အဖွဲ့တွေ တက်ရောက်ကြဖို့ ရှိပါတယ်။
မြန်မာစစ်ကောင်စီဟာ အတိုက်အခံတွေကို ရက်ရက်စက်စက် နှိမ်နင်းမှုတွေလုပ်ဖို့ ပြည်ပက အကူအညီတွေကို ရယူနေရာမှာ ပိတ်ဆို့ဒဏ်ခတ်ခံထားရတဲ့ ရုရှားလုပ်ငန်းတွေလည်း ပါဝင်တယ်လို့ အမေရိကန်က ပြောလိုက်ပါတယ်။
မြန်မာနိုင်ငံက နိုင်ငံပိုင်ဘဏ်လုပ်ငန်း ၂ ခုကို ပိတ်ဆို့ဒဏ်ခတ် အရေးယူလိုက်ကြောင်း အမေရိကန်က ဒီကနေ့ပဲ ကြေညာလိုက်ပါတယ်။
အမေရိကန်သမ္မတဂျိုးဘိုင်ဒင်က တရုတ်သမ္မတ Xi Jinping (ရှီကျင့်ဖျင်) ကို အာဏာရှင်အဖြစ် ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲလိုက်တဲ့အတွက် တရုတ်နိုင်ငံက ပြင်းပြင်းထန်ထန် တုန့်ပြန်လိုက်ပါတယ်။
ကမ္ဘာ့ဒုက္ခသည်များနေ့ အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ဇွန်လ (၂၀) ရက်နေ့ အင်္ဂါနေက အိန္ဒိယနိုင်ငံ မြို့တော်မှာ မြန်မာနိုင်ငံက ထွက်ပြေးလာတဲ့ ဒုက္ခသည်တွေဟာ စုဝေးဆုတောင်းခဲ့ကြပါတယ်။
သမ္မတဟောင်း ဒေါ်နယ်ထရမ့် အပေါ် စွဲဆို ထားတဲ့ နိုင်ငံတော် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ စာရွက်စာတမ်းတွေနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အမှုရဲ့ ပထမဆုံး ရုံးချိန်းကို လာမယ့် သြဂုတ်လ ၁၄ ရက်မှာ စတင်ဖို့ ဖလော်ရီဒါ ပြည်နယ် မိုင်ယာမီက ဖက်ဒရယ်တရားရုံးက သတ်မှတ်လိုက်ပါတယ်။
အမေရိကန်မှာ နေထိုင်နေတဲ့ တရုတ်အစိုးရ အရာရှိဟောင်း တဦးကို အတင်းအကျပ် နေရပ်ပြန်ဖို့ ခြိမ်းခြောက်ခဲ့တယ် ဆိုတဲ့ အမှု စွဲချက်နဲ့ အမေရိကန်နိုင်ငံသား တဦးနဲ့ အမေရိကန်မှာ နေထိုင်နေတဲ့ တရုတ်နိုင်ငံသား နှစ်ဦးကို အမေရိကန်ဖက်ဒရယ် တရားရုံးက အပြစ်ရှိကြောင်း ဆုံးဖြတ်လိုက်ပါတယ်။
အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာရဲ့ ဝေးလံခေါင်သီတဲ့ ရေပြင်ထဲ တိုက်တန်းနစ်သင်္ဘောပျက်ခဲ့တဲ့နေရာမှာ မှတ်တမ်းပြုစုနေတဲ့ ရေငုပ်သင်္ဘောတစီး ပျောက်ဆုံးသွားလို့ ကယ်ဆယ်ရေးသမားတွေဟာ အင်္ဂါနေ့က အချိန်လုပြီး ရှာဖွေနေကြပါတယ်။
ကမ္ဘာ့အဝှမ်းဒုက္ခသည်ဦးရည်တိုးများလာတာကို ဟန့်တားဖို့ဆိုရင် ကမ္ဘာကြီးအနေနဲ့ ပြဿနာရှိနေတဲ့ နေရာပေါင်းစုံမှာ ငြိမ်းချမ်းရေးဆောင်ကျဉ်းပေးနိုင်ဖို့ လိုအပ်တယ်လို့ ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂ မဟာမင်းကြီးက အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဒုက္ခသည်များနေ့ ဇွန် ၂၀ ရက်နေ့မှာ ပြောဆိုလိုက်ပါတယ်။
အင်ဒိုနီးရှားမှာ လူ ၁၅၀၀ ကျော် လူကုန်ကူးခံရမှုမှာ ပါဝင်ပတ်သက်သူတွေအဖြစ် သံသယရှိသူ ၅၀၀ နီးပါးကို ဒီလထဲ ဖမ်းဆီးခဲ့တယ်လို့ အင်ဒိုနီးရှား ရဲတပ်ဖွဲ့က ဒီကနေ့ ပြောပါတယ်။ အရှေ့တောင်အာရှမှာ ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမား အများဆုံးထွက်တဲ့ နိုင်ငံဖြစ်တဲ့ အင်ဒိုမှာ လူကုန်ကူးမှုတွေကို အစိုးရက လိုက်လံတိုက်ဖျက်နေတာပါ။
၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇူလိုင်လမှာ ရှုချန်နဲ့ သူ့မိသားစု တရုတ်နိုင်ငံက ထွက်လာပြီး ခက်ခဲကြမ်းတမ်းတဲ့ ခရီးတခုကို စခဲ့ကြပါတယ်။ တရုတ်အစိုးရရဲ့ ကိုဗစ်လုံးဝကင်းစင်ရေးမူဝါဒရယ် အစိုးရဆန့်ကျင်သူတွေကို နှိမ်နင်းတာနဲ့ မရေရာတဲ့ စီးပွားရေးအခြေအနေကြောင့် သူတို့လို တရုတ်နိုင်ငံထဲက ထွက်လာကြတဲ့ လူလတ်တန်းစားတွေ ပိုများလာနေတာပါ။
မြန်မာစစ်တပ်ကို အိန္ဒိယက လက်နက်တွေ လတ်တလော ရောင်းချနေတဲ့အပေါ် ဆွီဒင်အစိုးက ဟန့်တားပေးဖို့နဲ့ ဆွီဒင်ကုမ္ပဏီတွေ ထုတ်လုပ်တဲ့ လက်နက်တွေ အိန္ဒိယကတဆင့် မြန်မာစစ်တပ်လက်ထဲ မရောက်အောင် စုံစမ်းစစ်ဆေး တားမြစ်ဖို့ မြန်မာ့အရေး ဆောင်ရွက်နေတဲ့ Justice for Myanmar အဖွဲ့က ဆွီဒင်အစိုးရကို တောင်းဆိုလိုက်ပါတယ်။
ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီရဲ့ လေးပတ်ကြာ အစည်းအဝေး အဖွင့်နေ့မှာ ပြောတဲ့ ကုလ လူ့အခွင့်အရေး အကြီးအကဲရဲ့ မိန့်ခွန်းထဲမှာ ကုလသမဂ္ဂရဲ့ အခြေခံ အုတ်မြစ်ဖြစ်တဲ့ လူ့အခွင့်အရေးဟာ အခုအခါမှာ အရေးကြီးတဲ့ အလှည့်အပြောင်း နဲ့ ရင်ဆိုင်နေရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
နိုင်ငံတကာရေပိုင်နက်အတွင်းမှာရှိတဲ့ အဏာ၀ဇီ၀ အပင်နဲ့ရေနေသတ္တဝါအားလုံးကို အကာအကွယ်ပေးမယ့် ပထမဆုံးစာချုပ်စာတမ်းတခုကို ကုလသမဂ္ဂမှာ ပြဌာန်းလိုက်ပါတယ်။
အာဖဂန်နစ္စတန် မြောက်ပိုင်းမှာ စိုက်ခင်းတွေကို ဖျက်ဆီးတဲ့ ကျိုင်းကောင် အန္တရာယ် ကျရောက်နေပြီး တနှစ်တာ အထွက်နှုန်းရဲ့ လေးပုံ တပုံနီးပါး ပမာဏ ရှိတဲ့ ဂျုံတန်ချိန် ၁.၂ သန်းကို ဖျက်ဆီးပစ်နိုင်တယ်လို့ နိုင်ငံတကာ အကူအညီပေးရေး အဖွဲ့တခု ဖြစ်တဲ့ Save the Children အဖွဲ့က တနင်္လာနေ့မှာ သတိပေးလိုက်ပါတယ်။
အမေရိကန်နဲ့တရုတ်အပြန်အလှန်ဆက်ဆံရေးကို တာဝန်ယူ တာဝန်ခံမှုရှိရှိ စီမံခန့်ခွဲရမယ်လို့ အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး Antony Blinken က ပြောလိုက်ပါတယ်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာ အလွန်အမင်းအပူပြင်းထန်တာကြောင့် လူဦးရည်ထူထပ်တဲ့ မြောက်ပိုင်း Utter Pradesh နဲ့ အရှေ့ဖက် Bihar ပြည်နယ်တွေမှာ ပြီးခဲ့တဲ့ရက်ပိုင်းအတွင်း လူ ၉၆ ဦးထက်မနည်းသေဆုံးခဲ့ရတယ်လို့ အိန္ဒိယ တာဝန်ရှိသူတွေ ပြောပါတယ်။
နောက်ထပ်ကြည့်ရှုရန်